سقط جنین عمدی یا غیرقانونی چه حکمی دارد؟

مقدمه

سقط جنین یکی از موضوعات حساس و پرچالش در حقوق کیفری ایران است. آیا مادر می‌تواند جنین خود را سقط کند؟ آیا پزشک با رضایت مادر مجاز به سقط است؟ در چه شرایطی سقط قانونی است و در چه مواردی جرم محسوب می‌شود و مجازات دارد؟

در این مقاله به زبان ساده و بر اساس قانون مجازات اسلامی و فتاوای شرعی، وضعیت سقط جنین عمدی، غیرقانونی و مجازات آن را بررسی می‌کنیم.

سقط جنین چیست؟

سقط جنین یعنی: خارج کردن عمدی یا غیرعمدی جنین از رحم مادر پیش از رسیدن به مرحله‌ای که توانایی حیات مستقل داشته باشد.

از نظر فقهی و قانونی، سقط جنین به‌صورت عمدی، بدون مجوز قانونی، جرم محسوب می‌شود.

انواع سقط جنین از نظر قانون

سقط جنین عمدی (با آگاهی و قصد)

مثل استفاده از دارو، عمل جراحی یا تزریق

ممکن است توسط مادر، پزشک یا شخص ثالث انجام شود

در صورت نبود مجوز قانونی، جرم است

سقط جنین در نتیجه ضرب و جرح (غیرمستقیم)

مثلاً برخورد فیزیکی با مادر یا تصادف

اگر منجر به مرگ جنین شود، پرداخت دیه الزامی است

سقط جنین با مجوز قانونی

طبق قانون سقط درمانی (مصوب ۱۳۸۴)

در صورت وجود شرایط خاص (خطر جانی برای مادر یا ناهنجاری‌های شدید جنین)

فقط تا چهار ماهگی (۱۹ هفته بارداری) و با مجوز پزشکی قانونی ممکن است

سقط جنین چه زمانی جرم است؟

سقط جنین در موارد زیر جرم تلقی می‌شود:

بدون مجوز پزشکی قانونی

پس از چهار ماهگی، حتی با رضایت مادر

توسط افراد غیرپزشک یا افراد فاقد صلاحیت

با انگیزه‌های شخصی (ترس از بی‌آبرویی، بارداری ناخواسته و...)

با تجویز داروهای سقط در داروخانه‌ها یا فضای مجازی

حتی اگر مادر خود اقدام به سقط کند، از نظر قانون مجازات دارد.

مجازات سقط جنین عمدی در قانون

ماده ۶۲۳ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات): «هر کس به‌عمد، با ضرب یا اذیت یا آزار زن حامله، باعث سقط جنین او شود، به حبس از یک تا سه سال محکوم می‌شود و باید دیه جنین را نیز پرداخت کند.»